Ik heb als theosoof het spirituele landschap leren kennen, en dat heeft me niet meer los gelaten.
Van 2004 tot 2008 heb ik op de Leidse Universiteit Wereld Religies gestudeerd. De nadruk lag daarbij op de studie van India en Indiase Religie, met nadruk op Boeddhisme en antropologie. Het resultaat van deze studie was net geen Bachelors graad.
Van huis uit docent Scheikunde, heb ik het een en ander over onderwijs geschreven en online gezet. Daarnaast schrijf ik artikelen over theosofie en religie op www.katinkahesselink.net. In februari 2004 kwam het eerste nummer van de nieuwsbrief Hermes7 uit. Deze nieuwsbrief poogt de controverse niet te schuwen en een boodschapper van inzicht en wijsheid te zijn. Vandaar de naam Hermes. De 7 staat voor de vervolmaakte mens. Verder houdt deze nieuwsbrief je op de hoogte van het Nederlandse deel van mijn online spirituele activiteiten. Ik geef regelmatig lezingen en leid studieavonden. Op 20 dec. 2009 ben ik door Stardust radio geïnterviewd.
Wie ben ik verder? Dat is in wezen een spirituele vraag, met een steeds veranderend antwoord. De woorden die ik gebruik bepalen het beeld dat ik schets, en beperken ‘mij’ tot de concepten die ik inbreng.
Toch maar een poging: ik ben een dochter, een zus, webdesigner gespecialiseerd in zoekmachine optimalisatie en wordpress, voormalig docent wiskunde en scheikunde, voormalig student wereldgodsdiensten…
Ik ben te bereiken op: mail@katinkahesselink.net
Mijn website: http://www.katinkahesselink.net/
Toegevoegd op 07-12-2011 om 10:30
In Eten, bidden, beminnen van Elizabeth Gilbert (boek en film) ontmoeten we Richard, een westerse volgeling van een Indiase guru die bij alles wat Elisabeth doet kritiek lijkt te hebben- zo helpt hij haar omgaan met de moeilijkheden van leven in een ashram en leren mediteren.
De belangrijkste les die Richard voor Elisabeth heeft is dat ze moet rouwen om de fouten die ze gemaakt heeft en zichzelf moet vergeven.
Uiteindelijk blijkt dat Richard het zelf ook heel moeilijk heeft: gescheiden nadat hij zijn zoon in een dronken bui bijna overreden heeft. Het gevolg is dat hij zijn kinderen al jaren niet gezien heeft en in het reine moet zien te komen met het bijna vermoorden van zijn zoon.
Hoewel ik het boek niet zo boeiend vond, heb ik de film wel met plezier gekeken.
De les die Richard voor Elisabeth heeft is ook de les die hij zelf moet leren – niet omdat het niet onvergefelijk is om je kind bijna te vermoorden, maar omdat het leven door gaat en de enige manier om dat te doen is te rouwen om je verlies en fouten en vervolgens vergeven: jezelf en anderen. Ik weet dat het erg zoet klinkt, maar het is de enige manier.
Als je jezelf eenmaal vergeven hebt is het werk nog niet voorbij: het is ook nodig om te voorkomen dat je die fouten niet herhaalt.
Wat over blijft als het schuldgevoel verdwijnt is spijt. Het onderscheid tussen schuld en spijt wordt expliciet gemaakt in de eerste module van de Discovering Buddhism cursus van de FPMT (in Nederland het Maitreya Instituut). *
Schuld heeft voor velen in Nederland een zware Protestants-Christelijke connotatie – voor mij niet. Als ik het woord gebruik bedoel ik gewoon dat de fouten die we in het verleden gemaakt hebben als een zwarte wolk om ons heen kunnen blijven hangen. Schuldgevoel is als we vast blijven zitten in zelf-verwijt en zelf-medelijden.
Spijt om negatieve handelingen is daarentegen niet meer dan een bewustzijn van die fouten en de bewuste keus ze niet te herhalen.
Persoonlijk denk ik dat Jiddu Krishnamurti wel een punt had wanneer hij zei dat de kans om een fout niet te herhalen het grootst is als we een diep inzicht hebben in de oorzaken en precies waarom het fout was. Boeddhisten zouden dat een realisatie noemen: diep doorvoeld, volledig begrepen…
Toch is een realisatie van hoe fout iets is geweest is niet meer dan het begin: nieuwe gewoonten moeten gevormd worden. De herinnering aan de valkuil, de gevolgen en spijt helpen bij het vormen van nieuwe gezondere patronen.
Ik was recent in de gelegenheid om fouten te herhalen die ik maakte toen ik in de 20 was. Gelukkig bleek het mogelijk niet in die valkuilen te stappen, o.a. omdat ik precies wist waar ze waren. Dat voelde goed, hoe moeilijk de situatie ook was.
Zoet of niet, in de beweging van schuld naar spijt ontstaat de mogelijkheid je leven te veranderen.
Als je hier je eigen schuldgevoelens wil delen – gebruik alsjeblieft een pseudoniem.
Hoe moeilijk is het om fouten uit het verleden NIET te herhalen?
Helpt het om inzicht in het probleem te hebben, in de oorzaken en gevolgen?
*De Discovering Buddhism cursus zoals die in Emst gegeven wordt is bedoeld voor mensen die nog niet veel van het (Tibetaans) Boeddhisme weten. De online versie (zie link hierboven) is gemaakt voor mensen die al wat van het Boeddhisme af weten. In beide gevallen is het doel om kennisoverdracht te combineren met praktische handvaten voor persoonlijke transformatie.
Eerder verschenen, met reacties: http://www.overpeinzende.nl/2011/spijt-schuld-je-leven-veranderen/
Als je dit interessant vond, bekijk dan ook:
Toegevoegd op 13-09-2011 om 12:28
Ja, eerder dit jaar was ik van plan het mezelf makkelijk te maken, om al winkelend mijn plek in de spirituele markt van vandaag te hervinden. In plaats daarvan viel ik voor de eerste traditie die ik tegen kwam. Niet heel erg toevallig: Gelugpa Boeddhisme is precies de traditie waarvan ik al jaren weet dat het waarschijnlijk de mijne zou worden als ik ooit praktiserend Boeddhist zou worden. Op zijn beurt is Boeddhisme de religie, van alle religies die ik bestudeerd heb, waar ik met het meest bij thuis voel. Ook al jaren.
Ongeveer een week geleden heb ik het Nyingma Boeddhisme ongeveer 45 minuten lang uitgeprobeerd. Hoewel ik niets kon vinden dat ze fout deden voelde het alsof ik vreemd ging. Dus ik ging weg. Het feit is dat hoewel ik niet van plan was zo’n verantwoordelijkheid aan te gaan, ben ik het soort mens dat vaste verbanden kan waarderen. Net zoals ik niet op zoek ben naar een oppervlakkige flirt, ben ik ook niet het type mens dat met spiritualiteit bezig kan zijn zonder een band aan te gaan.
Tenslotte heb ik me 18 jaar aan de Theosofische Vereniging toegewijd, nooit serieus overwegend zelfs maar te gaan kijken bij andere tradities. Ik heb die organisatie pas los gelaten, vorige week, toen het echt niet meer werkte.
Boeddhisme werkt wel. Ik schaam me er niet voor te zeggen dat ik me er goed bij voel. Het is een gigantische opluchting een spirituele traditie te vinden waar ik nog niet uitgeleerd ben, waar ik zelfs niet meer ben dan een beginner. En er is geen enkele kans dat ik zelfs aan het eind van mijn leven ‘uitgeleerd’ ben in deze traditie.
Ik heb wel wat kleine ergernissen met het Gelugpa Boeddhisme. De leraren zijn over het geheel genomen traditionele Tibetanen. Het resultaat is dat veel details niet passen bij het Westerse denken, of het mijne. Maar als ik dan toch moet kiezen heb ik liever een traditie die trouw blijft aan haar geschiedenis dan eentje die te snel probeert de vertaling naar de Westerse Geest te maken. Ik kan zelf wel schiften wat ik wel en niet relevant vind. En als de traditie me echt te veel wordt, is er altijd Lama Yeshe… In het Engels: Lama Yeshe, when the chocolate runs out…
De ideale spirituele leraar is precies als Lama Yeshe: grondig geworteld in zijn of haar spirituele traditie, en toch in staat de leringen zo te geven dat alleen de essentie over blijft: die essentie die voor de toehoorders op dat moment het meest helpend is.
Menselijk gesproken echter kan ik het deze leraren nauwelijks kwalijk nemen als hen dat niet op elk moment van de dag lukt.
Uiteindelijk gaat het om gevoel: dit voelt goed en het heeft geen zin om ontrouw te zijn aan mijn eigen gevoel.
Als ik het toch over emotie heb: spirituele groei gaat voor een groot deel over het opschonen van emotie. Zuiveren, loslaten… in de praktijk nogal vermoeiend allemaal. Je aan een bepaalde traditie toewijden, kiezen voor EEN pad, betekent dat je de mensen leert kennen die daar ook mee bezig zijn, de rituelen, de specifieke meditaties en tradities. Wie dat bij meerdere tradities tegelijkertijd probeert zal zijn emotionele energie moeten verdelen tussen die tradities. Het resultaat moet wel zijn dat elk van de tradities minder energie krijgt.
Er zijn vast mensen voor wie dat toch het beste pad is. Ze voelen bijvoorbeeld dat er zo iets essentieels mist in de ene traditie dat ze dat komen halen bij een andere. Of ze hebben een emotionele band met de ene traditie, vergelijkbaar met de mijne met de theosofie, dat hoewel die traditie niet genoeg meer is, ze haar toch niet los kunnen laten.
Ik heb dit niet geschreven om mensen te veroordelen die andere keuzes maken dan ik. Ik wil alleen maar zeggen: voor mij werkt het om me tot een traditie te beperken. Als me dat inconsistent maakt, dan is dat maar zo. Het enige dat ik op dit blog doe is mijn gedachten over mijn pad delen. Consistentie heb ik niet beloofd.
En ja, dit spreekt tegen wat ik eerder schreef over New Age Shopping.
Eerder gepubliceerd op Overpeinzende waar ook ruimte is voor reacties:
http://www.overpeinzende.nl/2011/boeddhisme-slechts-een-stroming/
Als je dit interessant vond, bekijk dan ook:
Toegevoegd op 20-05-2011 om 08:44
Spirituele leraren hebben mensen traditioneel aangeraden zich tot de traditie te beperken waar ze in zijn opgegroeid. In Zen Boeddhisme bijvoorbeeld was dit zo standaard dat een leraar die hoofd van een andere traditie werd dan ‘zijn eigen’ nooit echt op zijn gemak was.
(bron)
Het is natuurlijk waar: van traditie veranderen vraagt nogal veel. Net als van baan veranderen, een scheiding aanvragen, verhuizen naar een andere stad. Allemaal dingen die vroeger zeldzaam waren en waar in veel gevallen de geestelijken zich tegen verzetten. En allemaal dingen die in de wereld van vandaag gewoon niet vermeden kunnen worden.
Misschien is het, tegenwoordig, eerder een teken van angst als je een spirituele traditie trouw blijft, meer dan een positieve uiting van toewijding. Wat duidelijk zou moeten zijn, maar dat in de praktijk zelden is, dat je moet gaan als het tijd is om te gaan. Dat is wat ik aan het doen ben. Ik vond dat ik dit publiek moest uiten, misschien als een soort catharsis, maar ook omdat ik een online PR machine voor theosofie ben geweest, de afgelopen jaren.
Ik verheug me op New Age shopping. Ik heb daar nooit veel behoefte aan gehad, maar ik denk dat de tijd rijp is. Ik denk niet dat ik iets zal vinden wat de TVN in mijn leven kan vervangen: ik kan niet verwachten dat er een organisatie is die aan al mijn criteria voldoet. Wat ik wel kan verwachten echter is voedsel voor groei, een verbreding van perspectief en misschien… gezondheid.
Als spirituele leraren adviseren om je bij een bepaald pad te houden hebben ze daar goede redenen voor:
- Zonder toewijding zul je nooit de nuances van een bepaald pad leren kennen
- Een sociaal verband kan helpen de veiligheid te scheppen die voorwaarde is voor groei
Maar dit is wat ze missen:
- Je kunt vast komen te zitten in een perspectief op het pad. Wat als dat perspectief niet bij je past?
- De veiligheid van een sociaal verband kan een gevangenis worden
In een wereld die zo snel verandert als de onze, is het naïef te verwachten dat een organisatie alle antwoorden heeft. Ik denk niet dat ik ooit in die val getrapt ben. Maar ik viel wel in de val van verwachten dat een organisatie (de TVN in mijn geval) zich naar mijn beeld zou voegen. Mijn beste leven leven is genoeg. Voorlopig maak ik daar mijn prioriteit van. Organisaties zoals de TVN zullen gewoon moeten leren leven met mensen zoals ik. Met shoppers dus.
Als je dit interessant vond, bekijk dan ook:
Toegevoegd op 05-04-2011 om 11:11
We hebben het allemaal eerder gehoord: je kunt alleen van een ander houden, als je van jezelf houdt. Ik ben bang dat ik de mensen die dat soort dingen zeggen meestal niet zo vreselijk serieus neem. En toch hebben ze een punt ...
Ik ben gaan voelen dat ze gelijk hebben: je kunt inderdaad alleen van een ander houden als je van jezelf houdt. Net zoals je een ander alleen kunt respecteren als je jezelf respecteert. Die laatste heb ik altijd makkelijker begrepen dan de eerste en daaruit kun je conclusies trekken over mijn ‘zelf-liefde’ coëfficiënt.
Ik ben echter gegroeid en nu voel ik het diep genoeg aan om het nog een keer te herhalen: Van anderen houden begint bij jezelf.
MAAR, dat wil nog niet zeggen dat dit een uitvoerbaar plan is. Met andere woorden: de weg naar van jezelf leren houden is niet anderen te negeren. Ik denk zelf dat het andersom werkt: de manier om van jezelf te leren houden is door van anderen te houden. Want alleen als er liefde is, is er iets de moeite van het liefhebben waard, zelfs in jezelf.
Het probleem is dat voor veel vrouwen het heel makkelijk is om te veel te geven. Pak me niet op de details, maar in de feministische godsdienstwetenschap is er speculatie dat voor mannen nederigheid een essentiële deugd is om te leren. Voor vrouwen zou het spiegelbeeld waar zijn: voor jezelf opkomen en zelfbewustzijn. [De reden dat de ene in de religieuze tradities terecht is gekomen en de andere pas in de vorige eeuw door psychologen ontdekt is moet duidelijk zijn: het waren mannen die die teksten schreven.]
Volgen jullie het nog? We lopen van paradox naar paradox, vind je niet?
Ik heb het gevoel dat ik zowel nederigheid ALS zelfvertrouwen heb moeten leren. Alsof ik pas kon ophouden met aandacht trekken toen ik voelde dat ik de moeite van die aandacht waard was en gehoord zou worden. En nee, dat is niet alleen een verwijzing naar mijn lezers-aantallen, hoewel het helpt
Beide extremen zijn problematisch: te veel geven en je raakt opgebrand. Te veel nadruk op ‘ikke, ikke’ en het gevolg is … droog, bang, leeg, lijkt me.
Het fundamentele punt is: je zult pas weten dat alleen houden van jezelf het mogelijk maakt van anderen te houden, als je het tot in je botten voelt. Dit stukje kan daar niets aan bijdragen, ben ik bang.
Oorspronkelijk gepubliceerd op Overpeinzende.nl, inclusief gesprek er over.
Als je dit interessant vond, bekijk dan ook:
Toegevoegd op 27-02-2011 om 13:09
Wie zo’n vraag stelt geeft vanzelf het antwoord: nee, er is niets mis met verveling tijdens meditatie. Althans, zo voel ik dat.
Mijn recente blogposts over meditatie hebben vooral reactie opgeleverd over mijn acceptatie van verveling.
En vervolgens mijn analyse er van. Tja, ik ben nu eenmaal een denkend
mens, dus ik analyseer wat ik voel. Dat hoort, voor mij, bij menszijn.
Je kunt alleen overstijgen of veranderen wat je onder ogen ziet. Of het
nu om gevoelens als gaat, of relatieproblemen of welk ander issue ook.
Sterker nog, in een recent (nog niet uitgekomen) boek over mindfulness
meditatie las ik dat je bereid moet zijn tot een soort mentale
gymnastiek om voor mindfulness meditatie in aanmerking te komen. Wat ik
doe lijkt het meest op mindfulness meditatie.
Laat ik beginnen met eens onder ogen zien wat verveling allemaal is:
- Verveling is onrust
- Verveling is bewustzijn van leegte
- Verveling is oncomfortabel
- Verveling voelt eenzaam
Ik heb ze genummerd om er goed naar te kunnen verwijzen. Vooral die tweede is van belang:
verveling is bewustzijn
(van leegte). Normaal gesproken overschrijven we die verveling met
bijvoorbeeld een visualisatie oefening, een film, of een goed boek.
Voel je eigen verveling en kijk of ik gelijk heb. Als je in je
verveling gaat zitten, zit daar bewustzijn. Het is niet voor niets dat Krishnamurti tegen een verveelde leerling in een van zijn scholen zei:
De meeste mensen zijn verveeld. Waarom? Je vroeg hoe je
van verveling af kunt komen. Laten we het onderzoeken. Als je een half
uur op jezelf bent, ben je verveeld. Dus pak je een boek, klets je wat,
leest een tijdschrift, gaat naar de film, praat, doet iets. Je houdt je
denken bezig. Dit is vluchten van jezelf. Nu heb je een vraag gesteld.
Let op wat er gezegd wordt. Je verveelt je, omdat je jezelf tegen komt.
Je bent jezelf nog nooit tegen gekomen. Daarom wordt je verveeld. Je
zegt: is dat alles wat ik ben? Ik ben zo klein, zo bezorgd. Je wil dat
gevoel kwijt raken. Wat je bent is saai, dus ren je weg. Maar als je
zegt: ik zal niet verveeld zijn. Ik ga er achter komen waarom ik zo ben.
Ik wil zien hoe ik echt ben. Dan is het alsof je in een spiegel kijkt.
Je ziet jezelf heel helder zoals je bent, hoe je gezicht er uit ziet.
Maar dan zeg je dat je er uit zou moeten zien als een filmster. Maar als
je naar jezelf zou kijken en zeggen: “Ja, zo ben ik. Mijn neus is niet
echt recht, mijn ogen zijn wat klein, mijn haar is recht,” accepteer je
het. Als je ziet wat je bent is er geen verveling. (Krishnamurti on
Education, p. 59)
Wat ik probeerde te zeggen is dat je daar niet
doorheen komt zonder de verveling onder ogen te zien. Eerst maar eens
kijken naar wat is, als je dat met liefde en acceptatie doet, verandert
het vanzelf. En zo heb ik het ook ervaren.
Zie ook het gesprek hierover: http://www.overpeinzende.nl/2011/verveling-tijdens-meditatie/
Als je dit interessant vond, bekijk dan ook:
Toegevoegd op 27-02-2011 om 13:04
De vrije wil is een belangrijk onderwerp in de Westerse filosofie – het wordt doorgaans gecontrasteerd met predestinatie. Dit leidt, jammer genoeg, tot een alles of niets discussie als we niet oppassen. Predestinatie, karma en het lot worden allemaal weleens gebruikt om te zeggen dat wat is, zo moest zijn. Jammer genoeg leidt dit soms tot de conclusie dat we geen controle over ons leven en onze toekomst hebben.
Toen ik deze vraag op een Theosofisch forum stelde, reageerde iemand met een uittreksel van een debat dat ze in psychologische context regelmatig gevoerd had: is het misschien zo dat sommige mensen bedoeld zijn om een leven lang alcoholist te zijn?
Als je het zo formuleert klinkt het afschuwelijk. Aan de andere kant: het is duidelijk dat veel alcoholisten hun leven lang alcoholist zijn. Sterker nog: zelfs mensen die geen druppel meer drinken zijn vaak geneigd te zeggen dat ze alcoholist zijn, omdat ze zich realiseren dat een drankje ze weer in het diepe kan gooien.
Theosofen hebben het in dit verband vaak over ‘je karma uit werken’. Dat wil zeggen, als we door iets afschuwelijks heen gaan, werken we karma uit. Het idee is dat als het karma dan over is, de dingen vanzelf beter worden. In de oorspronkelijke literatuur werd geïmpliceerd dat je snel of langzaam door je karma kon gaan: snel en diep, of langzaam en vol te houden.
In het geval van alcoholisme betekent dat, voor mij, heel eenvoudig dat over je verslaving heen komen het zelfde is als je karma uit werken. Of, zoals ik verderop in de discussie zei: er is een noodzaak (zeker in het geval van alcoholisme) om te vechten voor een zo zuiver mogelijk leven, of we er nu in slagen of niet. Het vechten zelf creëert nieuw (positiever) karma.
Als je karma ziet als een gewoonte, dan is elke poging de gewoonte te overwinnen een begin van het helemaal overwinnen in de toekomst.
In het Boeddhisme is karma een van de vijf niyama’s. Dat wil zeggen: een van de wetten van oorzaak en gevolg. [Dit heb ik vanhet Boeddha Forum, dat ik recent heb over genomen]
De andere zijn:
- Utu Niyama
Physieke anorganische ordening, bijvoorbeeld seizoensverschijnselen of wind en regen.
- Bija Niyama
Dat zaden ontkiemen, in de fysieke organische wereld.
- Karma Niyama
De wet van oorzaak en gevolg toegepast op het leven: wenselijke en onwenselijke handelingen hebben corresponderende goede en slechte resultaten. Het gaat niet om beloning en straf, maar om de natuurlijke gevolgen van wat we doen.
- Dhamma Niyama
De orde van de norm, dwz alles wat voldoet aan de natuurlijke stand van zaken. De wetten van de zwaartekracht, maar ook de natuurlijke redenen om een goed mens te zijn en alles wat de aanwezigheid van een Bodhisattva vanzelf tot gevolg heeft.
- Citta Niyama
Processen van bewustzijn, o.a. telepathie en andere parapsychologische verschijnselen.
Met andere woorden: de natuurwetten, de waarheid als bron van wat juist is en bewustzijn zelf zijn oorzaken die niet op karma leunen.
Ik ben er niet van overtuigd of het heel logisch is om oorzakelijkheid in deze vijf op te splitsen, maar het helpt in elk geval om om te gaan met een aantal lastige issues die vaak bij karma worden getrokken:
Ons bewustzijn is niet afhankelijk van karma, vandaar dat we uberhaupt ons slechte karma kunnen overwinnen.
De fysieke natuur, stormen, vuur, aardbevingen e.d. zijn niet onze persoonlijke verantwoordelijkheid.
Verder uitgewerkt: Karma is dus niet alles wat ons overkomt. Er is, en dat is eigenlijk heel logisch, van alles dat gewoon maar gebeurt, dat we niet persoonlijk verdiend hebben of over onszelf hebben afgeroepen.
Als mijn baas een klojo is, zou het kunnen zijn dat ik in die situatie zit omdat ik zelf een klojo was in een vorig leven. OF ik zit in die situatie omdat hij, om wat voor reden dan ook, besloten heeft niet erg aardig te zijn in dit leven. Het is natuurlijk waarschijnlijker dat hij gewoon niet al te gevoelig is, of thuis problemen heeft, of wat dan ook. Hoe het ook zei, het hoeft helemaal niets met mij van doen te hebben.
De tweede misvatting is omdat wat ons gebeurt ons karma is, we er dus niet uit kunnen komen. Maar karma is niet alleen wat we in het verleden voor onszelf en anderen gecreëerd hebben, het is ook wat we nu doen. En dat omvat hoe we nu met een situatie om gaan.
Terug naar die irritante baas: Hoe ik met hem om ga heeft waarschijnlijk invloed op hoe hij met mij om gaat. Ik kan weg lopen. Ik kan de organisatie helpen te groeien voorbij de dingen die mis gaan. Dat is allemaal ook karma en mijn HOUDING bepaalt welk pad ik kies.
Als je vanuit de blik van de niyama’s naar karma kijkt, weet je ook beter wat je met aardbevingen e.d. moet. Als het niet meer is dan een natuurlijk gegeven, dan verdienden de mensen die het ondergaan het niet, en zullen ze dus – door karma – gecompenseerd worden voor hun lijden. Ook: omdat ze NIET verdienden te lijden, is het een goede daad om te helpen wie geholpen kan worden. Dit zou vanzelfsprekend moeten zijn, maar op de een of andere manier is het dat nooit.
Om Blavatsky te parafraseren: je onthouden van een goede daad, is al een slechte daad. Met andere woorden: als je goed kunt doen en je doet het niet – om wat voor reden dan ook – dan krijg je later karmisch gedoe.
Discussie over dit onderwerp:
http://www.overpeinzende.nl/2011/vrije-wil-karma/
Als je dit interessant vond, bekijk dan ook:
Toegevoegd op 28-10-2010 om 12:09
Er zijn nogal verschillende houdingen ten opzichte van iemand bedanken en spiritualiteit.
In klassieke theosofische kringen, hier in Nederland in elk geval, is bedanken een taboe waar ik me al jaren tegen verzet (met succes, gelukkig). De gedachte is dat mensen die het nodig hebben om bedankt te worden, nog een beetje egoïstisch zijn.
Ik heb altijd gezegd dat je het beter om kunt draaien: het is
fantastisch als er mensen zijn die hard kunnen werken zonder daar voor
bedankt te hoeven worden, maar je kunt niet van gewone mensen verwachten
dat ze al zo ver zijn. Ondertussen kun je ze net zo goed bedanken voor
wat je waardeert. Dat zijn goede manieren.
Aan de andere kant van het spectrum zijn mensen die de oefening van
dankbaarheid een spirituele praktijk is. Gratitude practice, heet dat in
het Engels. Ik ben ook daar een beetje sceptisch over (ik twijfel wel
vaker). Maar toch lijkt onderzoek deze houding meer te ondersteunen dan
de eerdere.
Op een van mijn favoriete psychologische blogs werd de waarde van dankbaarheid als volgt uitgelegd:
Onderzoek suggereert dat dankbaarheid je geestelijke en
fysieke gezondheid kan verbeteren, relaties versterkt, positieve
gevoelens veroorzaakt en ons helpt met stressvolle omstandigheden om te
gaan.
Dat betekent allemaal natuurlijk niet automatisch dat we dankbaarheid
zouden moeten oefenen. Het betekent dat dankbaarheid een positieve
kracht is in het leven van mensen.
Aan de andere kant: mijn moeder is er van overtuigd dat Nederlanders
zo’n gelukkig volkje zijn onder andere komt omdat we zo graag mopperen.
Zelf denk ik dat het meer met ons sociale vangnet te maken heeft.
Terug naar ons onderwerp.
Het blijkt dat mensen die bedankt worden veel vaker anderen helpen –
niet alleen degene die bedankte, maar ook anderen. Het punt is blijkbaar
sociale onzekerheid: wordt mijn hulp wel gewaardeerd? Als mensen ons
bedanken weten we dat het gewaardeerd was, en voelen we ons veiliger om
de volgende persoon ook weer te helpen.
Daar kan ik me bij inleven. Wanneer ik overweeg iemand te helpen
vraag ik me ook af of het gewaardeerd wordt of niet. Als ik denk van
wel, is het waarschijnlijker dat ik het doe. Het is moeilijk om bij
mezelf na te gaan of ik meer doe als ik bedankt wordt. Wat ik wel weet
is dat de eerlijkheid van de waardering uit maakt. Als ik het gevoel
krijg dat die persoon iedereen bedankt, betekent het voor mij weer
minder.
Tja – bij Nederlanders weet je in elk geval bijna altijd zeker dat ze het menen, als ze je bedanken
Het oorspronkelijke stukje over dankbaarheid, inclusief reacties.
http://www.overpeinzende.nl/2010/bedanken-en-spiritualiteit/
Als je dit interessant vond, bekijk dan ook:
Toegevoegd op 29-07-2010 om 16:40
Ik gaf mijn eerste lezing voor een erg klein gezelschap: een aantal van de leden van de Groningse loge van de Theosofische Vereniging. Ik was ongeveer 19 en studeerde, officieel, scheikunde. Een van mijn medestudentes was mee gekomen. Mijn voornaamste boodschap was, die avond, dat symbolen vooral gezien moesten worden als beginpunt voor overweging en meditatie. Geen enkel symbool had maar een betekenis. De betekenis van symbolen moest worden gevoeld en van meerdere kanten benaderd. Met andere woorden: het proces was belangrijker dan elk antwoord. Mijn medestudente scheikunde zei na afloop: ze wilden alleen weten wat de betekenis van de symbolen was, en hoorden niet dat je zei dat ze hun eigen betekenis moesten vinden. Ze had geen ongelijk.
Tenslotte is het heel gewoon: willen we niet allemaal liever
antwoorden dan vragen? Doen we kruiswoordpuzzels niet om de vreugde van
het af hebben? In feite zijn kruiswoordpuzzels een lange serie van
vragen die, binnen de context van de puzzel, maar een juist antwoord
hebben. De enige mensen die ik ooit ontmoet heb die lang met vragen
kunnen rondlopen zijn wetenschappers. Leraar na leraar heeft me verteld
dat het bij het schrijven van een wetenschappelijk paper niet gaat om
het vinden van het juiste antwoord. Of zoiets. Ik heb ze nooit echt
geloofd. Tenslotte heb ik nooit een wetenschappelijk paper gelezen dat
niet eindigt met een antwoord op de oorspronkelijke vraag – zelfs als de
vraag veranderde tijdens het schrijven.
En toch: die houding van vragen is belangrijk, ook als het om
symboliek en spirituele groei gaat. Stilstaan is dodelijk. Denken dat je
het antwoord weet is een garantie om nooit verder te komen. Om die
reden was ik blij te merken dat Sri Krishna Prem en Sri Madhava Ashish
(ik noem ze verder samen Ashish) in hun ‘Man the Measure of All Things‘ veel ruimte nemen om uit te leggen hoe men om dient te gaan met de symboliek in De Geheime Leer en religie in het algemeen.
Wie mij kent, weet dat ik van feiten hou. Ik hou van het gevoel het
antwoord te kennen. Ik heb ook de neiging mijn meningen nogal sterk te
uiten. Ik hoop wel dat ik van gedachten verander als ik er achter kom
dat ik het fout had, maar verder ga ik niet. Toen ik 19 was aan de
andere kant, was ik ondergedompeld in niet weten. Ik zat in een proces
van mediteren op symbolen, ze visualiseren en nadenken over getallen en
hun relatie tot symbolen. Ik deed precies wat ik mijn mede logeleden
vertelde te doen. Naast mijn eigen intuïtie was De Geheime Leer
mijn voornaamste bron van inspiratie. Uiteindelijk ben ik toch tot
conclusies gekomen over wat ‘een’ betekent, en ‘twee’ enzovoorts.
Ik kan dat gevoel nog oproepen, van ondergedompeld zijn in gevoel,
gedachten en niet weten. Het lijkt op het gevoel dat hoort bij het
wakker worden uit een droom die in je hoofd blijft hangen en de hele dag
bij je blijft.
Ashish verwijst ook naar dat gevoel. Op p. 29 citeert hij Jane Harrison die zegt:
‘Ook
die mist van de vroege ochtend moeten we niet zien als een schadelijke
mentale mist, als een teken van ziekte, zwakheid, bewegelijkheid. Het is
noch verwarring noch zelfs synthese; het is eerder als het ware een
protoplasmische volheid en kracht nog niet gearticuleerd in de vormen
van hun uiteindelijke geboorten … Het is noodzakelijk deze primaire
eenheid van ideeën in het oog te houden, niet te zien als verwarring.’ (Jane Harrison, Prolegemena to the Study of Greek Religion)
Blavatsky
gebruikt veel symbolen in haar Geheime Leer. Ashish merkt terecht op
dat ze vaak verschillende symbolen gebruikt voor het zelfde (p. 32). Om
die reden zijn er leraren die bij het bestuderen van De Geheime Leer
lijsten maken van alle symbolen en de leerlingen bij elk symbool
associaties op te schrijven, in voorbereiding op het boek. Dit is
waarschijnlijk een goede methode, omdat het het denken helpt zich van
zichzelf bewust te worden. Daarna De Stanzas te lezen kan het effect
hebben dat Ashish als doel aan het hele boek toe schrijft:
“Niet
om analytische kennis van het discursieve denken (manas) over te
brengen, maar de gevoels-kennis van de intuitie (buddhi).” (p. 30) “
De
intellectuele logica van ‘B is of A of niet-A’ moet worden overstegen
wil de werkelijkheid in haar totaliteit begrepen kunnen worden. Voor dit
doel zal men ondervinden dat het archaische symbolische denken, met
haar vloeibaarheid en schijnbare vaagheid, een onmisbaar instrument is.”
Vanuit dit perspectief wordt het duidelijk dat de tegenstellingen in
de oude geschriften er niet zijn om overheen te praten – ze moeten onder
ogen gezien en zijn een bron voor meditatie. Omdat … ze de spiegel zijn
van ‘
De diepe en donkere emotionele krachten van die kant van onszelf die we beschrijven met ‘gevoel’ in plaats van ‘denken‘.
(p. 31) Dit verwijst duidelijk naar een soort Jungiaans begrip van onze
psyche en onze relatie met het universum. Inderdaad gaat Ashish door te
zeggen dat “
Nu, als altijd, zijn die concrete symbolen de
werkelijke en echte taal van onze psyche, en, of we nu zoeken naar
kennis van het macrocosmische universum of van het microcosmische zelf,
we moeten contact maken met die meesteres Psyche voor kennis van de
gevoelskant van het leven. Zonder dit zullen onze overpeinzingen even
ongebalanceerd zijn als een wereld die geen nacht kent, geen donkere
helft van de maancyclus, en geen zuidelijk pad van de zon in de winter,
maar alleen het schaduwloze licht van de MidDag aan de evenaar.”
Dit stuk heeft me rond gebracht – na 14 jaar van studie van
theosofie, wetenschap en wereldreligie, ben ik nog steeds van mening dat
de uiteindelijke betekenis van symbolen primair ervaren moet worden –
en dat elke interpretatie in woorden een beperkte afspiegeling is van de
werkelijke betekenis.
Oorspronkelijk gepubliceerd op spiritueel blog Overpeinzende: http://www.overpeinzende.nl/2009/religieuze-symboliek/ met online gesprek.
Toegevoegd op 27-06-2010 om 18:39
Het is eenvoudiger voor een zondaar om naar de hemel te gaan – zo zegt het Christelijke gezegde. Maar hoe zit dat dan?
Even voor de duidelijkheid: de hemel is – zoals ik het als theosoof
begrijp – een geestestoestand (meer
over devachan). De Geest heeft tussen levens door een rusttoestand
en daar zal men het goede in de geest door zien gaan.
Uiteindelijk ben ik meer geïnteresseerd in wat er in dit leven
gebeurt. Wat is een zondaar? In Christelijke zin is een zondaar die naar
de hemel gaat iemand die zich bewust is van wat hij of zij verkeerd
heeft gedaan en daar oprecht berouw over heeft. Dat berouw wordt zelfs
geacht zo sterk te zijn dat men zich niet sterk genoeg acht de zonde te
overwinnen zonder de steun van De Heer.
Met andere woorden: de zondaar is ook nog nederig.
Deugdelijke mensen zijn gewone mensen met een normaal leven vaak. Zij
voldoen aan de sociale normen. Ze leven zoals iedereen dat doet. Waarom
is het voor hen moeilijker om ‘naar de hemel te gaan’? Omdat ze niet
nederig zijn. In vol besef van hun deugdzaamheid worden ze (nog zo’n
klassieke Christelijke zonde) hoogmoedig ofwel arrogant. Het cliché van
de brave huismoeder die trots is op haar schone ramen, haar goed
studerende kinderen enz. Dit type mens houdt de maatschappij gaande –
maar de hoogmoed komt ten val…
Want karma is
een eerlijke wet - en berouw is meer waard dan trots. Juist
handelen is belangrijk, maar juist denken en voelen ook. De zondaar die
oprecht berouw heeft, en zich gesteund weet in zijn voornemen zijn leven
te veranderen heeft de juiste richting in gezet. Weliswaar is er een
stapel negatief karma om doorheen te komen, maar met de juiste motivatie
kan dat overwonnen worden.
Maar wie denkt dat ze er al is… wie denkt alles te weten en het
fantastisch te doen … hoe kan die doorgroeien? Fysiek mag het karma goed
zijn, maar is het dat spiritueel ook?
Oorspronkelijk hier: http://www.overpeinzende.nl/2009/karma-en-zonde/ met mogelijkheid tot reageren.
Als je dit interessant vond, bekijk dan
ook:
Toegevoegd op 08-06-2010 om 17:32
Toen ik begin twintig was ging ik bij de verjaardag van vriendinnen naar de markt. Je weet wel, zo'n alternatief stalletje waar ze halfedelstenen verkopen. Ik deed mijn ogen dicht en plukte er een steen out, aan haar denkend natuurlijk. In alle gevallen bleek het te kloppen met de lijst van stenen en correspondenties die de verkoper klaar had liggen... vreemd he?
Ik ben zojuist een website begonnen waar ik astrologische sieraden
verkoop. Hoewel er een duidelijk verband is met mijn spirituele
interesses, is dit een commercieel project: iedere keer dat iemand daar
iets koopt, krijg ik een percentage van de opbrengst (disclaimer).
Overigens is de site gemaakt voor Amerika: Het web is nog iet zo
internationaal dat het makkelijk is om verzenden naar Nederland
standaard te krijgen.
Maar goed, een van de dingen die ik daar laat zien zijn amuletten
gemaakt van halfedelstenen.
Mijn experimenten met halfedelstenen waren zowel een test van mijn
gevoeligheid en van de lijsten die die stalletjes hebben waarop staat
welke steen bij welk sterrenbeeld hoort.
Maar goed, mijn ervaring bevestigt dus dat die lijsten ergens op gebaseerd zijn. Ze hebben niet gewoon alle
betaalbare stenen willekeurig over de sterrenbeelden verdeeld. Als ze
dat gedaan hadden, had ik het niet blind kunnen herhalen. En nee, ik
keek niet vooraf naar de lijsten. Ik wist zelfs niets van deze dingen af
en ken nog steeds niet de namen van de meeste half edelstenen, laat
staan hun astrologische correspondenties.
Ik ben geen expert, want spirituele bescherming is niet zo’n groot
punt voor mij.
Dat is op zichzelf al een beetje vreemd. Tenslotte heb ik van het
zomer een ochtendvullende lezing over dat onderwerp gehouden voor de
Theosofische Vereniging. Die zelfde dag heb ik ook ’s middags een
workshop hierover verzorgd. Dat wil zeggen: niet over spirituele
bescherming met behulp van stenen, maar aan de hand van kleur.
Hier heb ik gemengde gevoelens over. Aan de ene kant geloof ik, heb
ik ervaren, dat zulke dingen uit maken. Ik draag een ring met een gele
steen. De kleur heb ik uitgezocht met behulp van de methode die in het
hierboven gelinkte artikel beschreven wordt. Maar citrien is ook een
steen die bij tweelingen past: mijn zon staat in tweelingen, in mijn
horoscoop. Dus ja, ik gebruik dit soort kennis.
Aan de andere kant geloof ik niet dat dit soort dingen bij
belangrijke zaken veel uitmaken. Gezondheid, succes, geluk etc. Ik ga er
vanuit dat te veel geloof aan dit soort dingen contraproductief kan
werken.
Maar ja, ik heb het verschil te duidelijk gevoeld om te ontkennen dat
er iets achter zit. Het is alleen minder belangrijk dan werken (om
vooruit te komen in het leven), juist eten (om gezond te blijven), naar
je emoties en lichaam luisteren, vrienden hebben (om gelukkig te zijn).
Ik las bijvoorbeeld recent een verhaal over iemand die nikkel allergie
had. Ze had weken met een body piercing rondgelopen die rood was en
jeukte. Weken lang. Als je weet dat allergie erger wordt bij elk
contact, dan weet je ook dat ze het zich heel moeilijk gemaakt heeft. Ze
had die ring af moeten doen zodra ze de jeuk merkte. Maar aangezien ze
dat niet heeft gedaan kan ze nauwelijks munten aanraken die nikkel
bevatten.
Geen enkele vorm van ’spirituele bescherming’ kan de gevolgen tegen
houden van dingen die we doen zonder het door te hebben, zonder te weten
wat goed voor ons is.
Ik denk dat gevoeligheid voor edelstenen bij iedereen in meer of
mindere mate aanwezig is. We hebben er alleen niet allemaal naar leren
luisteren. Ik bedoel: als je niet genoeg naar je lichaam hebt leren
luisteren om een ring af te doen die jeukt, dan kun je ook niet goed het
verschil voelen tussen twee verschillend gekleurde ringen, of een nieuw
amulet.
Wat ik zeker weet is dit: er achter komen wat voor jou werkt, wat met
jou systeem resoneert, kan je helpen gebalanceerd te blijven. Op die
manier kun je bij je ‘centrum’ blijven en niet te veel mee gaan met wat
van buiten op je af komt. Met andere woorden: je blijft beter bij
jezelf. Dat is de voornaamste reden dat ik die ring met citrien draag.
Het is ook de reden dat ik iedereen zou adviseren een amulet te kopen
dat bij hun sterrenbeeld past.
Oorspronkelijk hier gepubliceerd: http://www.overpeinzende.nl/2010/beschermen-edelstenen-zodiac/ - met mogelijkheid tot reageren.
Als je dit interessant vond, bekijk dan
ook:
Volg Rishis op: